carousel

Επιστροφή προς το σπίτι αργά το βράδυ. Έξω από την πόλη  με λιγοστή κίνηση. Οι δυό μας.

Στον δρόμο τα φώτα,  άλλού σβηστά, αλλού λειψά κι αλλού πορτοκαλιά, περνούν τρέχοντας, διαδοχικά από πάνω μας. Μπροστά τελίτσες κόκκινες. Πίσω άσπρες τελίτσες κι άσπροι φάροι που κάποτε μεγαλώνουν, καταυγάζουν, γίνονται ξαφνικά έντονες κόκκινες αντάυγες και σβήνουν αργά, σε κόκκινα στίγματα. Κι άλλα φωτεινά σημάδια κατά πάνω μας. Κόκκινα, με ανάποδη φορά. Από στίγμα, σε κύκλο, σε ανταύγια, σε άσπρο φάρο, σε άσπρες τελίτσες.  Από τα παράθυρα, ένα δάκτυλο ανοικτά, ορμάει το νυκτερινό αεράκι της πρώιμης ανοιξιάτικης βραδιάς. Πλάι μου εσύ ησυχασμένη. Στο ραδιόφωνο αναφορές στον Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ, στο Γούντστοκ, στο παιδί που καταλαγιάζει την πείνα του μασουλώντας ταπετσαρία στο Λίβερπουλ.  Ήχοι του Τζό Κόκερ, των Κατσιμιχαίων, της Τζάνις Τσόπλιν, του Δήμου Μούτση. Χρόνοι ανάκατοι, μηνύματα διάσπαρτα. ”Ακούω μόνο γουώκμαν”, ”έχω ένα όνειρο”, ”με λίγη βοήθεια από τους φίλους μου”. Κι έτσι βουτάνε και πάλι πίσω το μυαλό κι οι σκέψεις. Πιάνουν το κουβάρι από παλιά. Φίλοι παλιοί, φίλοι μακρυά και φίλοι που φύγαν. Κι απρόσμενα ο Μπέρου, ο Λέων, η Πούμα, η Ράσκα, η Τεφνούτ. Και τα μάτια του πατέρα μου, διάπλατα ανοιχτά, σε εκείνα τα τελευταία του βουβά χαμόγελα-έκπληξη. Και μέσα από το τζάμι, τα μακρυνά φώτα της πόλης φιλτράρονται από το ήρεμο προφίλ σου.  Αναπολήσεις, σκέψεις, φώτα, ήχοι, χαμένες μυρωδιές, στιγμές που στροβιλίζονται. Φώτα, πινακίδες, χρώματα, γραμμές, αυτοκίνητα, πρόσωπα, φώτα…

Σε ένα πολύχρωμο μυστικό Καρουσέλ.

και μετά τι ;

Ευρώπη

Επικαιρότητα

Αξίες

Λέξεις

Ενότητα  Πολιτισμός  Ευημερία  Πρόοδος  Αλληλεγγύη  Συνύπαρξη  Ισότητα  Κατανόηση  Αλληλοεκτίμηση  Σύμπνοια  Εμπιστοσύνη  Αποδοχή  …

Φώτης Λαμπρινός

περπαντώντας πάνω σε αρχαία χνάρια

Μια βόλτα εδώ, στα πόδια του βουνού των Θεών, σε έναν ιερό τόπο πανάρχαιας λατρείας του Ολυμπίου Διός. Ένα τόπο ξεχωριστής ιστορικής σημασίας.

Στο Δίον.

Σε ένα μεγάλης έκτασης, επίπεδο λίγο πολύ κομμάτι γής, σπαρμένο με δέντρα, ρυάκια, ποτάμια και υπόγεια νερά, που πολλές φορές το πλημυρίζουν, απλώνεται ο αρχαιολογικός χώρος.

Ο χώρος περιλαμβάνει τρείς διακριτές ενότητες : τα ιερά, την πόλη και την νεκρόπολη. Και βέβαια το παρακείμενο μουσείο.

Πολύ κατατοπιστικό πληροφοριακό υλικό, για όλα αυτά,  με ιστορικά στοιχεία, στοιχεία των ανασκαφών, φωτογραφίες και πλοηγήσεις στον χώρο και στα ευρήματα, παρέχεται στην σχετική ιστοσελίδα .

Εδώ δεν κάνω τίποτε άλλο, από το να παραθέσω μόνο κάποιες φωτογραφίες από τον χώρο και από τα ευρήματα που βρίσκονται εκτεθειμένα στο αντίστοιχο μουσείο.  Σαν έναυσμα για τους μελοντικούς επισκέπτες.  Άλλωστε δεν είναι εύκολη και η απόκτηση συνολικότερης εικόνας του χώρου, εξ αιτίας της σχεδόν επίπεδης διαμόρφωσης της περιοχής αλλά και της υπάρχουσας βλάστησης.  Για αυτόν τον σκοπό πιο κατάλληλες είναι οι αεροφωτογραφίες που βρίσκονται αναρτημένες στον ιστότοπο.

Η περιδιάβαση στα ιερά, αφήνει μέσα μου μια κάποια γεύση από εκείνο τον διαφορετικό πια τρόπο ζωής, που τον μαθαίνουμε απόμακρο, μέσα από ερείπια, ευρήματα και κείμενα.

Το να βαδίζω όμως πάνω σε διατηρημένους αρχαίους λιθόστρωτους δρόμους,  μιας ορθογώνιας ρυμοτομίας,  ανάμεσα στα ευδιάκριτα ερείπια δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, δημιουργεί, σε μένα τουλάχιστον,  ένα διαφορετικό, πιο ζωντανό συναίσθημα.  Οι θέρμες, οι βεσπασιανές, η αγορά, οι επώνυμες ” επαύλεις” και ”οικίες”, το διατηρηθέν μνημείο, οι βασιλικές,  η δεξαμενή, όλα αποπνέουν ακόμα συμπυκνωμένη την καθημερινή ζωή της πόλης.

Το ίδιο και από τα εκθέματα  στο μουσείο. Αισθάνομαι πάντα πιο κοντά μου, όλα εκείνα τα χρηστικά μικροαντικείμενα της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Αλλά εδώ, ιδιαίτερα ένα από τα εκθέματα, με παραπέμπει άμεσα σε ζώσα κοινωνία. Είναι η ”Ύδραυλις”, αυτό το αρχαίο μουσικό όργανο.

Είναι βέβαια προφανές οτι όλος αυτός ο συναισθηματικός, προσωπικός μου τρόπος προσέγγισης, δεν αφαιρεί τίποτα από την μεγάλη ιστορική και αρχαιολογική σημασία του τόπου. Που συνεχίζει την διαδρομή του στους αιώνες.

Στα ιερά :

Στην πόλη :

Στο μουσείο :

Φώτης Λαμπρινός

τα μήλα των εσπερίδων

Μια ηλιόλουστη μέρα, με την παληά διαύγεια του Αττικού ουρανού, που ακόμα έχει μέρες που ανθίσταται. Κόντρα στην σύγχρονη, καθημερινή μόλυνση.

Είναι απόλαυση να τριγυρνάς, σαν επισκέπτης τώρα πια, στον κήπο, ανάμεσα σε καλωπιστικά φυτά και οπωροφόρα δέντρα. Τριανταφυλιές, σπιραίες, βιβούρνα, τσιμισίρια, ανθισμένα αγριόσκορδα, κισσούς, καλάμια μπαμπού. Κλήματα, κουμαριές, αμυγδαλιές,  δάφνες. Πλάι στην βερυκοκιά, την ελιά,  την μουριά, την καρυδιά. Να θυμάσαι την σειρά από τις αγκινάρες σαν φράκτη, εκεί που σήμερα ορθώνεται ο διαχωριστικός τοίχος του πλαϊνού κήπου. Να αναπολείς την βυσινιά και την βαθύσκιωτη συκιά που έχουν χαθεί. Να περιφέρεσαι ανάμεσα στα ”ξυνά”: γκρέιπ φρουτ, περγαμόντο, πορτοκαλιές, μανταρινιές, νεραντζιές…

Φυτά και δέντρα συνομήλικα σου, που φύτεψε με γνώση, σοφία και αγάπη ο παπούς, για να προσφέρουν ποιοτικούς καρπούς κάθε εποχή. Διατηρώντας ζωντανή την ελληνική φύση, στο μικρό αυτό κομμάτι γής, μόλις σε πολύ μικρή απόσταση από το κέντρο της άναρχης, ασφυκτικής Αθήνας. Ανακαλύπτοντας έτσι και μια ευαίσθητη πτυχή της ψυχής του, που δεν έτυχε να την γνωρίσεις ποτέ σε βάθος.

Να χαίρεσαι αντικρίζοντας, τέτοια εποχή, τις λεμονιές ολόφορτες με χρυσούς, χυμώδεις καρπούς. Που, μόλις το νύχι σου τσιγκλίσει λίγο την φλούδα τους, σκορπούν πλούσιο το αψύ τους, ολόφρεσκο άρωμα.

Και να το ξέρεις, οτι αυτό το κάνουν για πάνω από εξήντα χρόνια τώρα.

Φώτης Λαμπρινός

νωχελικό πρωινό

Ήρεμο χειμωνιάτικο πρωινό Κυριακής.

Έρημοι ακόμα οι δρόμοι από αυτοκίνητα και περαστικούς.

Και μέσα στο σπίτι, οι εφημερίδες και τα περιοδικά αραδιασμένα ήδη στον καναπέ και στο τραπεζάκι. Να συνοδεύονται από μια κούπα καφέ και από χαμηλή μουσική στο ραδιόφωνο.

Απόλαυση!

Αργότερα, σιγά σιγά, οι ρυθμοί και οι τόνοι ανεβαίνουν.  Μια μεγαλύτερη κινητικότητα, συζήτηση μεταξύ μας, κάποια τηλεφωνήματα με φίλους, προετοιμασία για το μαγείρεμα.

Μα σήμερα, μου γεννιέται η διάθεση να δώ μέσα από άλλο κοίταγμα, εστιάζοντας τυχαία πάνω τους, κάποια από τα μικρά, καθημερινά πράγματα που βρίσκονται τριγύρω μου, παντού μέσα στην κουζίνα.

Την πλεκτή κουρτίνα στην μπαλκονόπορτα, που φιλτράρει οτι συμβαίνει στον έξω χώρο και στο απέναντι μπαλκόνι.

Τα πολύχρωμα μαγνητάκια, πάνω στην πόρτα του ψυγείου, που κάθε μέρα μπροστά στα μάτια μας, φέρνουν μνήμες από παλιότερα ταξίδια.

Τα γυαλικά, τα πιάτα και τα σκεύη αραδιασμένα στα ντουλάπια και στα ράφια.

       

Μαχαιροπήρουνα, κουτάλες κι εργαλεία μαγειρικής σε αναμονή, κρεμασμένα στην μεταλλική τους βάση.

  

Την μπαταρία του νεροχύτη, γυαλιστερή κι αγέρωχη, να καθρεφτίζεται πάνω στο τζάμι της πλάτης του πάγκου.

Κι εν τω μεταξύ, όλη αυτήν την ώρα, η χύτρα ανασαίνει και σφυρίζει απαλά, από τον ατμό που σιγοβγαίνει από την βαλβίδα της, διοχετεύοντας στον χώρο τις δελεαστικές μυρωδιές του φαγητού που σιγοβράζει μέσα της. Όλες αυτές τουλάχιστον, που καταφέρνουν να ξεφύγουν από τον απορροφητήρα που τις ρουφάει, αγκομαχώντας και βρυχώμενος από πάνω της.

Έως ότου ένα μαγικό χέρι την εκτονώσει, με εκείνον τον χαρακτηριστικό συριγμό, από τον ατμό της και την ανοίξει.

Για να ξεχυθούν από μέσα της ελεύθερα όλες οι ευωδιές του φρεσκομαγειρεμένου φαγητού και να αποκαλυφθούν, αυτή την φορά,  λαχταριστοί οι λαχανοντολμάδες, λίγο πριν σερβιριστούν στο Κυριακάτικο τραπέζι, ολοκληρωμένοι πια και με την λευκή τους σάλτσα.

Μικρά πράγματα και δραστηριότητες, που όμως μπορούν και προσθέτουν μια νότα χαράς στην καθημερινότητα μας.

Φώτης Λαμπρινός

περιμένοντας το λάδι

Νοέμβρης.

Ο τελευταίος μήνας του φθινοπώρου, αλλά και μήνας τρύγου των λιόδεντρων, που φέτος, μια καλή χρονιά,  λύγισαν από τους καρπούς.

Έτσι έγινε και παρακινήθηκα κι εγώ, ένας ερασιτέχνης, στην συλλογή της ελιάς για την παραγωγή λαδιού.

Η δουλειά επί τόπου, πήρε τέσσερες μέρες για το μάζεμα από τα δένδρα και το τσουβάλιασμα του καρπού. Αυτή την φορά όμως έγινε αποκλειστικά από εργάτες, αφού, από την μιά, το πέρασμα του χρόνου μειώνει σιγά σιγά τις όποιες αντοχές μας κι από την άλλη, κάποιες  άλλες έκτακτες υποχρεώσεις μας κράτησαν, τις ημέρες της συγκομιδής, μακρυά.

Γεμάτα πια τα τσουβάλια, μεταφέρθηκαν και στιβάχτηκαν στον ανοιχτό χώρο, πλάι στο ελαιοτριβείο, για να παίρνουν σειρά ανάμεσα σε όλα τα υπόλοιπα.

Την ημέρα της παραγωγής, μπορέσαμε να βρεθούμε κι εμείς εκεί, για να παρακολουθήσουμε από κοντά όλη την διαδικασία.

Σαν έφτασε η σειρά μας, τα τσουβάλια μεταφέρθηκαν δίπλα στην ειδική χοάνη όπου κι αδιάστηκαν, ένα ένα.

 

Από εκεί, οι ελιές ξεκινούν την διαδρομή της επεξεργασίας τους.

Πρώτα μέχρι την θέση που καθαρίζονται από τα φύλλα και στην συνέχεια πλένονται.

Αμέσως μετά, ο καρπός συνθλίβεται από τον ειδικό σπαστήρα και μετατρέπεται σε πολτό, που διοχετεύεται μέσα στις ”λεκάνες” ανάδευσης, στον χώρο που αποτελεί και την καρδιά της παραγωγής.

Στο συγκεκριμένο ελαιοτριβείο, οι λεκάνες αυτές είναι έξι, με την κάθε μια τους να χωράει εφτακόσια πενήντα κιλά πολτού.

Σε κάθε λεκάνη, ο πολτός αναδεύεται συνεχώς για κάτι περισσότερο από μιά ώρα, πριν συνεχίσει την πορεία του για έναν φυγοκεντρικό διαχωριστή.

Εκεί όπου τελικά το λάδι διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα κατάλοιπα της επεξεργασίας.  Στην έξοδο του διαχωριστή είναι και η πρώτη φορά που εμφανίζεται αυτός ο πολυπόθητος, αναμενόμενος χυμός από την μετατροπή της ελιάς σε χρυσοπράσινο ελαιόλαδο.

Μετά τον διαχωριστή, το λάδι, περνώντας μέσα από διάφορες διατάξεις φιλτραρίσματος, διοχετεύεται τελικά στον κάδο ζύγισης.

Είναι το σημείο όπου η συνειδητοποίηση του πραγματικού μεγέθους της παραγωγής, επιβραβεύει και αποζημιώνει ολόκληρο τον προγενέστερο μόχθο.

Και ακολουθεί το τελευταίο στάδιο κορύφωσης, όλης της διαδικασίας. Η ικανοποίηση που εισπράτεις, όταν γυρίζοντας την κάνουλα, αρχίζει το γέμισμα των δοχείων αποθήκευσης ή και μεταφοράς του έτοιμου προϊόντος : του ελαιόλαδου της φετινής χρονιάς.

Για έναν ερασιτέχνη σαν κι εμένα, όλη αυτή η διαδικασία αποτελεί μια μικρή γιορτή χαράς. Περιμένοντας καρτερικά για την δική σου σειρά.  Συζητώντας στο μεταξύ, καλαμπουρίζοντας και σχολιάζοντας μαζί με τους επαγγελματίες αγρότες και τους άλλους μικροπαραγωγούς. Στο βουητό των μηχανών που τέτοιες μέρες δουλεύουν ασταμάτητα, νύχτα και μέρα. Μέσα στο ολοζώντανο σούρτα φέρτα όλων αυτών που αδημονούν, που ελέγχουν, που δοκιμάζουν, που καθισμένοι σε μια γωνιά περιμένουν υπομονετικά. Ίσως και με κάποια αγωνία, για την ποσότητα και την ποιότητα του προϊόντος. Που στο τέλος, ευτυχείς, αξιώνονται να γεμίσουν και να πάρουν μαζί τους τα δοχεία με το λάδι.

Κι όλα αυτά μέσα στην έντονη, διαπεραστική μυρωδιά του φρέσκου χυμού της ελιάς, που με τους μεθυστικούς ατμούς του αδιάλυπτα αναδευόμενου ζεστού πολτού, διαχέεται παντού και σε διαποτίζει ολόκληρο.

Μια συμμετοχή σ’ αυτό το πανάρχαιο δρώμενο της Μεσογείου.  Σ’ αυτή την γλυκιά κατάληξη της κούρασης που συσσωρεύεται μέχρι την ολοκλήρωση του κύκλου της ελιάς, από ανθό σε λαμπερό χρυσοπράσινο λάδι.

Φώτης Λαμπρινός

στην Πάρνηθα

Ύστερα από τριάντα περίπου χρόνια, ανεβήκαμε και πάλι, πρόσφατα, ένα πρωί στην Πάρνηθα.

Μια μορφή προσκυνήματος,  που όμως το αποτολμήσαμε πολύ αργότερα από εκείνη την μεγάλη φωτιά, που άλλαξε ριζικά και για  μακρύ χρονικό διάστημα την φυσιογνωμία της. Πληγώνοντας βαθειά το οικοσύστημα και το φυσικό ενδιαίτημα άγριων ζώων.  Προσθέτοντας μια ακόμα ασφυκτική θηλιά γύρω από τον λαιμό της Αθήνας. Καταστρέφοντας όμως συνάμα και το σκηνικό των παιδικών μου αναμνήσεων. Χώρους οικογενειακών εκδρομών, προσκοπικών εξορμήσεων, χαράς και παιχνιδιού.

Αυτή την φορά, η επίσκεψη έγινε με ανάμικτα, εναλασσόμενα συναισθήματα. Περιέργια, προσμονή, ξάφνιασμα, απογοήτευση κι εν τέλει θλίψη.

Αντικρίζοντας, μετά την τελευταία στροφή, ένα ξένο βουνό.

Αυτό το σχεδόν απόκοσμο τοπείο. Που απλώνεται παντού τριγύρω, πάνω σε ολόκληρο το ανάγλυφο του εδάφους. Ξεγυμνωμένα βράχια, υπολείματα από πεσμένους ολόγυμνους κορμούς-αποκαϊδια, πέτρες, νεροσυρμές. Και μόνο να παραμένουν ακόμα όρθια ανάμεσα τους, κάποια διάσπαρτα, ελάχιστα, φαντάσματα καμμένων δέντρων που γδέρνουν τον ουρανό με τα κοκαλιασμένα μέλη τους.

Αντικρίζοντας ακόμα τα κουφάρια δυό γνωστών, από το παρελθόν, κτιρίων. Να στέκουν απόκοσμοι φύλακες δυό μικρών σύδενδρων, που κατάφεραν να γλιτώσουν από την μανία της καταστροφής. Του παλιού σανατόριου και, λίγο μετά, του πρώτου ξενοδοχείου, εκεί κοντά στο εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας.  Αυτού που, έχοντας την μορφή του σαλέ, με έκανε κάθε φορά να ταξιδεύω με την φαντασία μου σε χιονοσκέπαστες πλαγιές μιας άγνωστης και μακρινής Ελβετίας. Να στέκουν και τα δυό ακόμα όρθια. Απείραχτα πιθανόν από την φωτιά. Μα χάσκοντας ξεδοντιασμένα. Με τα ξεχαρβαλωμένα ή αποξηλωμένα τελείως κουφώματα, να αφήνουν πάνω στα σώματα τους  χαίνουσες κόγχες. Και τις επιδερμίδες τους διάστηκτες από κάθε λογής αναγραφές κι επιζωγραφίσεις. Αναίτιες, βίαιες επεμβάσεις μιας βάρβαρης ανθρώπινης μανίας.

Αλλά να που εμφανίζονται και πάλι τα αισιόδοξα σημάδια της ζωής και μιας αναγέννησης.

Τα κυκλάμινα, τ’ αγριολουλουδα και όλη η νέα βλάστηση που ξεμυτίζει δειλά, ανάμεσα από τα γυμνά βράχια και τις πέτρες.

Και μια διαφορετική, γεμάτη συμβολισμούς, ανθρώπινη παρέμβαση, σ’ ένα στρατηγικό σημείο όλης αυτής της ερημιάς.

Οι καμμένοι κορμοί, που από το τελευταίο εικοσαήμερο του Οκτωβρίου, έχουν και πάλι ”φυτρώσει” μέσα σ’ ένα παλιό ξέφωτο του δάσους, απέναντι από το παλιό σανατόριο.

Μεταλλαγμένα, από το χέρι του γλύπτη Σπυρίδωνα Ντασιώτη, σε ανθρώπινες μορφές, αυτά τα κουφάρια ”ρίζωσαν” στον ίδιο χώρο που κάποτε έκαναν βόλτα οι παλιοί τρόφιμοι. Εκεί που ίσως τριγυρίζουν ακόμα κάποιες από τις πονεμένες ψυχές τους.

Σ’ αυτό το ”Πάρκο των Ψυχών”.

                    

(Περισσότερα και πιο κατατοπιστικά στοιχεία, για αυτήν την έκθεση έργων, μπορείτε να βρείτε εδώ, αλλά βέβαια και σε πολλά άλλα σημεία του αχανούς διαδικτύου.)

Φώτης Λαμπρινός